على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1072

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

مناقشه و خصومت . جدال ( jadd l ) ا . ع . كابك فروش . ( كابك زنبيلى كه كبوتران در آن تخم گذارند ) . جدالة ( jad lat ) ا . ع . زمين و يا زمينى كه ريگ تنك دارد . و غورهء خرماى سفال سخت ناكرده . ج : جدال . و مور ريزه‌ها كه پا بر آورده باشند . جداماة ( jod m t ) ا . ع . خرما بن بسيار بار . جدامة ( jod mat ) ا . ع . كفهء گندم و جو و مانند آن . و ا خ . نام چند نفر صحابيه . جدامى ( jod m ) ا . ع . قسمى از خرما . جدان ( jedd n ) ا . ع . در مثل گويند « صرحت بجدان » . مر . جداء . جدانك ( jod nak ) ا . پ . جعل . جدانك ( jed nak ) و ( jad nak ) ا . پ . قسمى از بازى و لعب . جداول ( jad vel ) ع . ج . جدول . جداوى ( jad vi ) ا . پ . جيره و عليق و علوفه و مرسوم نوكر و ملازم . جدايا ( jad y ) ع . ج . جدية . جداية ( jad yat ) و ( jed yat ) و ( jod yat ) ا . ع . آهوبره . جدائد ( jad ed ) ع . ج . جدود . جدائل ( jad el ) ا . ع . حلقه‌هاى موهاى بافته شده . جدائى ( jod i ) ا . پ . مفارقت و هجر و تفريق و انفصال و بيگانگى و هجران و عدم اتفاق و دورى و سوائى . و جدائى كردن : دورى كردن و وحشت نمودن و بيگانگى كردن . جدب ( jadb ) ا . پ . مغز درخت خرما كه دل خرما بن نيز گويند . جدب ( jadb ) ا و ص . ع . تنگ سال . و عيب . و مكان جدب : جاى خشك بىگياه ج : جدب و جدوب . جدب ( jadb ) م . ع . جدبه جدبا ( از باب نصر و ضرب ) : عيب كرد آن را . و جدب المكان جدبا ( از باب نصر ) : خشك و بىگياه شد آنجاى . جدب ( jeddab ) ا . ع . بىثمر و علم است تنگ سال را . جدباء ( jadb ' ) ص . ع . فلاة جدباء : بيابان خشك بىگياه . ج : اجادب . جدبة ( jadbat ) ص . ع . مونث جدب يق ارض جدبة : زمين خشك بىگياه . جدبجد ( jad - be - jad ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - از پدر به پسر . جدة ( jedat ) م . ع . وجد المطلوب و جدا و جدة و جدا و وجودا و وجدانا و اجدانا : يافت آن را . و وجد عليه و جدا و جدة و موجدة : خشم گرفت بر وى . و وجد المال و جدا و و جدا و و جدا و جدة : مستغنى شد از مال . و نيز وجد و وجد و جدة : توانگر شدن و توانگرى گزيدن . مر . وجد و وجد . جدة ( jaddat ) ا . ع . مادر مادر و مادر پدر . جدة ( jeddat ) ا . ع . نوى ضد كهنگى . جدة ( jeddat ) م . ع . جدجدة ( از باب ضرب ) : نو گرديد . جدة ( jeddat ) و ( joddat ) ا . ع . روى زمين و كنارهء رود . و قلادهء گردن سگ . و خرقه يق ما عليه جدة : و كذلك ما عليه جدة . جدة ( joddat ) ا . ع . كنارهء رود . و ا خ . ساحل درياى مكه و شهرى بر ساحل درياى مكه كه شهر جده باشد . و قومى از اشاعره . و راه و علامت . ج : جدد . و خط پشت خر كه مخالف رنگ آن باشد . و موضعى . و فلان ركب جدة الامر اذا راى فيه رأيا . جدتين ( jadtin ) ا . پ . انبانچهء منقش و مزين . جدث ( jadas ) و ( jads ) ا . ع . قبر و گور بلغت تهامة . ج : اجداث و اجدث . جدثة ( jadsat ) ا . ع . آواز سم اسب و سپل شتر و خائيدن گوشت . جدجد ( jadjad ) ا . ع . زمين سخت و هموار . جدجد ( jodjod ) ا . ع . پرنده‌اى شبيه بملخ و آبله ريزه‌اى كه بر حدقه بر آيد . و كرمكى سياه سر و مانند ملخ كه شب بانگ كند . ج : جداجد . و سبوى كلان . و چاه بسيار آب . جدح ( jadh ) م . ع . جدح السويق جدحا ( از باب فتح ) : شورانيد پست را . جدح ( jedeh ) ا . ع . كلمه‌اى كه بدان بز را زجر كنند . جدد ( jadad ) ا . ع . روى زمين و ريگ تنك . و غده مانندى در گردن شتر . و زمين هموار درشت المثل من سلك الجدد امن العثار . جدد ( jodad ) ع ج . جدة . جدد ( jodod ) ع . ج . جديد . جدر ( jadr ) ا . پ . شتر مادهء چهار ساله . جدر ( jadr ) ا . ع . ديوار . ج : جدر ( jodr ) و ( jodor ) و جدران . و گياهى كه در ريگ رويد . ج : جدور . و حطيم كعبه . و بن ديوار و جانب آن . و ذو جدر ا خ : چراگاهى بر شش ميل از مدينه . جدر ( jadr ) م . ع . جدر جدرا ( از باب نصر ) : چيچك بر آورد . و كذلك جدر ( مجهولا ) . مر . جدور . جدر ( jadr ) ا . ع . نام گياهى كه در ريگ‌زار رويد . جدر ( jadar ) ا . ع . آماسى در حلق و